Vriendschappen: waarom ze soms moeite kosten en toch zoveel waard zijn

Mama & lifestyle

Vriendschappen zijn een van de mooiste dingen in het leven, maar ze vragen ook iets van je. Je moet tijd vrijmaken, eerlijk zijn en soms door lastige momenten heen. Veel mensen merken dat goede contacten onderhouden in de praktijk moeilijker is dan het lijkt. Zeker als je druk bent, je behoeften veranderen of je het gevoel hebt dat jij meer geeft dan de ander. Toch blijkt uit onderzoek dat mensen met hechte sociale banden gelukkiger zijn en zelfs langer leven. Dat maakt het de moeite waard om eens goed na te denken over hoe jij je vrienden beleeft.

Waarom goede vrienden vinden lastig is

Als kind ontstaan vriendschappen vaak vanzelf, op school of in de buurt. Als volwassene werkt dat anders. Je hebt minder vaste momenten waarop je nieuwe mensen ontmoet, en het kost meer moeite om van een kennismaking een echte band te maken. Bovendien veranderen mensen. Iemand die jarenlang jouw beste maatje was, kan door een verhuizing, een nieuwe relatie of een andere levensfase ineens verder weg voelen. Dat is niet erg of verkeerd, maar het kan wel pijn doen. Veel mensen voelen zich daardoor eenzaam, ook als ze genoeg mensen om zich heen hebben. Het verschil zit hem in de diepte van het contact, niet in het aantal mensen dat je kent.

Wat een vriendschap sterk maakt

Wederkerigheid is de basis van een sterke band. Dat betekent niet dat alles precies fifty fifty hoeft te zijn, maar wel dat beide mensen iets bijdragen. Dat kan op verschillende manieren: de een luistert goed, de ander zorgt altijd voor gezelligheid. Wat telt, is dat je je allebei gewaardeerd voelt. Onderzoek laat zien dat eerlijkheid en vertrouwen de twee eigenschappen zijn die mensen het meest waarderen in een goede vriend. Je wilt weten dat iemand eerlijk is, ook als dat ongemakkelijk is, en dat je op die persoon kunt rekenen als het tegenzit. Vrienden die alleen opduiken als het goed gaat, voelen anders dan mensen die er ook zijn in moeilijke periodes.

Teleurstelling en grenzen in vriendschappen

Teleurstelling hoort bij elke relatie, ook bij vriendschappen. Je hebt soms verwachtingen die de ander niet waarmaakt, bewust of onbewust. Dat kan komen doordat jullie verschillende behoeften hebben: de een wil regelmatig afspreken, de ander heeft genoeg aan contact via berichten. Als die behoeften te ver uit elkaar liggen, ontstaat er wrijving. Het helpt dan om eerlijk te zijn over wat je nodig hebt, in plaats van te wachten tot de frustratie te groot wordt. Grenzen stellen voelt misschien ongemakkelijk, maar het is een teken van respect, ook voor jezelf. Je kunt iemand niet veranderen, maar je kunt wel duidelijk maken wat jij nodig hebt in een vriendschap.

Hoogsensitiviteit en het onderhouden van vriendschappen

Mensen die hoogsensitief zijn, ervaren vriendschappen vaak intenser. Ze voelen snel aan wat anderen denken of voelen, maar kunnen daardoor ook sneller overweldigd raken door sociale situaties. Groepsuitjes of drukke feestjes kosten meer energie dan een rustig gesprek met één iemand. Veel hoogsensitieve mensen geven de voorkeur aan een of twee diepe banden boven een grote vriendenkring. Dat is een volkomen normale manier van omgaan met contact. Het wordt pas een probleem als je je er schuldig over voelt of jezelf forceert om meer te socialiseren dan je aankan. Kwaliteit gaat boven kwantiteit, en dat geldt voor iedereen, niet alleen voor mensen die prikkels sterker verwerken.

Veelgestelde vragen

Hoeveel vrienden heeft een gemiddeld persoon?
Het gemiddeld aantal hechte vrienden ligt voor de meeste volwassenen tussen de twee en vijf personen. Onderzoek van de antropoloog Robin Dunbar laat zien dat mensen maar een beperkt aantal echt nauwe banden kunnen onderhouden. Verder hebben mensen doorgaans een grotere kring van kennissen en oppervlakkige contacten, maar die voelen anders dan echte vriendschappen.

Wat kun je doen als een vriendschap eenzijdig voelt?
Als een vriendschap eenzijdig voelt, is een eerlijk gesprek de beste eerste stap. Geef aan wat je mist en geef de ander de kans om te reageren. Soms is de ander zich er niet van bewust. Als er na dat gesprek niets verandert, mag je zelf bepalen of je de band wilt voortZetten of loslaten. Je behoeften zijn gerechtvaardigd en je hoeft je daar niet voor te verantwoorden.

Hoe maak je als volwassene nieuwe vrienden?
Als volwassene nieuwe vrienden maken lukt het beste door regelmatig op dezelfde plek te komen, zoals een sportclub, een cursus of een vrijwilligerswerk. Herhaling en gedeelde ervaringen zorgen voor vertrouwdheid. Een gesprek beginnen is minder eng als je iets gemeen hebt. Online communities kunnen ook een startpunt zijn, maar een echte band ontstaat bijna altijd via persoonlijk contact.

Is het normaal om vriendschappen te laten gaan?
Het is heel normaal om vriendschappen los te laten. Mensen veranderen, en niet elke band is bedoeld om voor altijd te duren. Sommige contacten horen bij een bepaalde periode in je leven en vervagen daarna natuurlijk. Dat betekent niet dat de vriendschap mislukt was. Afscheid nemen van een contact kan ook ruimte maken voor nieuwe, passendere banden.