Bij zwangerschapsverlof heb je in Nederland recht op minimaal 16 weken verlof: 6 weken vóór de uitgerekende datum en minstens 10 weken ná de bevalling. Dit is geregeld in de Wet arbeid en zorg (WAZO) en geldt voor alle werknemers in loondienst. Hoe die weken precies verdeeld worden, hangt af van wanneer je begint met verlof en of de bevalling voor of na de uitgerekende datum plaatsvindt.
Hoe de 16 weken zwangerschapsverlof zijn opgebouwd
Het verlof bestaat uit twee delen. Het zwangerschapsverlof loopt vóór de bevalling en duurt 6 weken. Je mag zelf kiezen wanneer je dit verlof laat ingaan, maar het moet starten tussen 6 en 4 weken vóór de uitgerekende bevallingsdatum. Begin je eerder, dan verlies je weken aan het einde. Wacht je te lang, dan gaat het verlof automatisch in uiterlijk 4 weken voor de uitgerekende datum.
Het bevallingsverlof begint direct na de bevalling en duurt minstens 10 weken. De totale duur blijft altijd minimaal 16 weken, ongeacht wanneer de baby precies wordt geboren. Als de bevalling vroeger plaatsvindt dan verwacht, gaan de niet-opgenomen weken zwangerschapsverlof automatisch over naar het bevallingsverlof.
Rekenvoorbeeld: wat als de bevalling te vroeg of te laat is?
Stel, je uitgerekende datum is 1 april en je begint je verlof op 20 maart (6 weken van tevoren). Als de baby op 1 april wordt geboren, heb je 6 weken zwangerschapsverlof gehad en krijg je daarna 10 weken bevallingsverlof. Totaal: 16 weken.
Wordt de baby eerder geboren, op bijvoorbeeld 18 maart, dan heb je slechts 4 weken zwangerschapsverlof opgenomen. De 2 resterende weken worden automatisch toegevoegd aan het bevallingsverlof. Je krijgt dan 12 weken bevallingsverlof, zodat je altijd op minstens 16 weken uitkomt.
Bij een te late bevalling liggen de kaarten anders. Bevalt je een week later dan uitgerekend, dan loopt je zwangerschapsverlof gewoon door totdat de bevalling plaatsvindt. Het bevallingsverlof van 10 weken begint daarna, maar de totale verlofperiode wordt daardoor langer dan 16 weken.
Wat krijg je uitbetaald tijdens het verlof?
Tijdens het zwangerschaps- en bevallingsverlof ontvang je een uitkering via het UWV. Die uitkering bedraagt 100% van je dagloon, tot maximaal het maximumdagloon dat het UWV hanteert. In de meeste gevallen vraagt je werkgever deze uitkering voor je aan. Verdien je meer dan het maximumdagloon, dan vult sommige werkgevers het verschil aan, maar dat is geen wettelijke verplichting.
Ben je zelfstandige (zzp’er)? Dan heb je als je vrijwillig verzekerd bent bij het UWV ook recht op een uitkering. De regels en het bedrag zijn dan anders dan voor werknemers in loondienst.
Verlof bij een meerling of vroeggeboorte
Bij een meerling (zoals een tweeling) gelden extra regels. Je hebt dan recht op 20 weken verlof in totaal in plaats van 16 weken. Het zwangerschapsverlof begint in dat geval 8 weken voor de uitgerekende datum. Bij een vroeggeboorte, waarbij de baby meer dan 4 weken te vroeg wordt geboren en in het ziekenhuis moet blijven, is er een extra verlofregeling. Het bevallingsverlof wordt dan verlengd met het aantal dagen dat de baby in het ziekenhuis heeft gelegen, tot een maximum van 10 weken extra. Dit staat ook wel bekend als het langdurend bevallingsverlof bij vroeggeboorte.
Praktisch: hoe bereken je jouw verlof?
Je kunt je verlofperiode zelf berekenen via de rekenhulp op de website van de Rijksoverheid. Je vult je uitgerekende datum in en de datum waarop je het verlof wilt laten ingaan, en je ziet direct wanneer je verlof eindigt. Dit helpt je ook om afspraken te maken met je werkgever over wanneer je stopt met werken.
- Verlof begint minimaal 6 weken voor de uitgerekende datum.
- Verlof begint uiterlijk 4 weken voor de uitgerekende datum (automatisch).
- Na de bevalling volgt minstens 10 weken bevallingsverlof.
- Totaal minimaal 16 weken (bij een meerling 20 weken).
- Vroeg geboren baby’s in het ziekenhuis? Dan kan het bevallingsverlof worden verlengd.
Het is slim om je verlofplanning op tijd te bespreken met je werkgever, zodat er geen onduidelijkheden zijn over de startdatum. Geef je verlofwens schriftelijk door en vraag je werkgever om de UWV-uitkering tijdig aan te vragen. Zo start je je verlof zonder administratieve zorgen.