Kinderopvang wordt in Nederland niet in één keer gratis, maar de overheid werkt stap voor stap toe naar bijna gratis opvang voor werkende ouders. In 2026 zet het kabinet een nieuwe stap: meer werkende ouders krijgen dan recht op een hogere vergoeding, waardoor de eigen bijdrage verder daalt. Volledig gratis is het dan nog niet, maar de richting is duidelijk.
Of je er nu al van profiteert, hangt af van je werksituatie en inkomen. Hieronder lees je precies waar je nu staat en wat er de komende jaren verandert.
Wanneer wordt kinderopvang (bijna) gratis?
De Nederlandse overheid heeft als doel om kinderopvang voor werkende ouders zo goed als gratis te maken. Volledig gratis voor iedereen is voorlopig nog niet het plan, maar de eigen bijdrage wordt steeds kleiner. Volgens de rijksoverheid zet het kabinet in 2026 een volgende stap in dit proces, waarbij de kinderopvangtoeslag voor een grotere groep werkende ouders omhooggaat.
Er is geen vaste datum waarop kinderopvang voor alle ouders gratis wordt. Het gaat om een geleidelijk traject. De overheid spreekt van “bijna gratis” kinderopvang voor werkende ouders als uiteindelijk doel, niet van volledig gratis voor iedereen zonder voorwaarden.
Wat verandert er in 2026?
In 2026 gaat de kinderopvangtoeslag omhoog voor een grotere groep werkende ouders. Dat betekent dat meer gezinnen recht krijgen op een hogere vergoeding dan nu het geval is. De eigen bijdrage die overblijft, wordt daardoor kleiner. Voor de laagste inkomens is de opvang al langer vrijwel volledig vergoed; de aanpassing in 2026 treft vooral de middeninkomens.
Hoe hoog de vergoeding precies wordt, hangt af van je inkomen en het aantal uren dat je werkt. De Belastingdienst berekent de kinderopvangtoeslag op basis van die twee factoren. Ouders die allebei werken, hebben doorgaans recht op meer uur vergoed dan een gezin waar één ouder thuisblijft.
Wie heeft recht op (bijna) gratis kinderopvang?
De vergoeding is bedoeld voor werkende ouders. Dat is een belangrijk voorbehoud. Ben je niet werkzaam (en heb je geen traject richting werk, zoals een opleiding of re-integratie), dan heb je in de meeste gevallen geen of beperkt recht op kinderopvangtoeslag. De overheid koppelt de gratis of goedkope opvang bewust aan deelname aan de arbeidsmarkt.
Voor ouders in een kwetsbare situatie, zoals bijstandsgerechtigden of mensen in een re-integratietraject, gelden soms andere regelingen via de gemeente. Vraag dat na bij je gemeente of de Belastingdienst, want dit verschilt per situatie.
Hoe zit het nu met de eigen bijdrage?
Op dit moment betalen werkende ouders afhankelijk van hun inkomen een eigen bijdrage. Voor de laagste inkomens is die al erg klein. Naar schatting gaat het in 2026 voor een groot deel van de werkende ouders om een eigen bijdrage van een klein percentage van de kosten, maar een exact percentage voor alle inkomensgroepen is officieel nog niet vastgelegd voor dat jaar.
Ter vergelijking: een dagopvangplek kost in Nederland gemiddeld een paar honderd euro per maand, afhankelijk van het aantal uren en de aanbieder. De toeslag dekt nu al het grootste deel daarvan voor lage en middeninkomens. De beweging in 2026 vergroot die dekking verder.
Wat kun je nu al doen?
Controleer via de officiële toeslagensite van de Belastingdienst of je recht hebt op kinderopvangtoeslag en hoe hoog die is. Dat doe je via toeslagen.nl. Verandert er iets in je situatie, zoals een nieuwe baan of meer uren, geef dat dan snel door, want de toeslag wordt op basis van je actuele situatie berekend.
Houd ook de berichtgeving van de rijksoverheid in de gaten richting 2026. De exacte percentages en inkomensgrenzen voor dat jaar worden doorgaans in de loop van het jaar daarvoor bekendgemaakt via de Prinsjesdag-plannen.
Kinderopvang wordt dus niet op één dag gratis, maar de richting is helder: stap voor stap wordt de eigen bijdrage voor werkende ouders verlaagd. De grootste verandering voor 2026 is al aangekondigd. Wie nu al kinderopvang gebruikt, doet er goed aan zijn of haar recht op toeslag te controleren en bij te houden wat er verandert, zodat je geen geld laat liggen.