Ouderschapsverlof of minder werken: wat verandert er in jouw situatie?

Mama & lifestyle

Als je overweegt om minder te werken of ouderschapsverlof op te nemen, heeft dat direct gevolgen voor het aantal verlofuren waar je nog recht op hebt. Wissel je van het een naar het ander, of verander je je uren tijdens je verlofperiode? Dan moet je ouderschapsverlof opnieuw berekenen. Dat klinkt ingewikkelder dan het is, maar het is wel iets waar veel ouders over struikelen.

Hoe werkt ouderschapsverlof als je uren veranderen?

Ouderschapsverlof wordt berekend op basis van het aantal uren dat je werkt. Je hebt recht op 26 keer je wekelijkse arbeidsduur aan verlofuren. Werk je 40 uur per week, dan heb je recht op 1.040 uur verlof. Werk je 24 uur per week, dan is dat 624 uur.

Ga je tijdens de verlofperiode minder uren werken, dan verandert ook de basis voor het resterende verlof. Je verlofuren die je nog niet hebt opgenomen, worden herberekend op basis van je nieuwe uren. Dit is officieel vastgelegd door de Rijksoverheid: gaat u meer of minder uren werken en heeft u nog ouderschapsverlof over, dan is een nieuwe berekening nodig van het aantal uren verlof waar u nog recht op heeft.

Ouderschapsverlof of minder werken: wat is het verschil?

Dit is een vraag die veel ouders zichzelf stellen. Minder werken en ouderschapsverlof lijken op hetzelfde neer te komen, maar dat is niet zo. Bij ouderschapsverlof blijf je formeel in dienst voor je volledige contract en neem je tijdelijk verlof op. Bij structureel minder werken pas je je arbeidscontract aan en verlaag je je uren definitief (of voor langere tijd).

Die keuze heeft gevolgen op meerdere vlakken:

  • Inkomen: Ouderschapsverlof is gedeeltelijk betaald via het UWV (70% van je dagloon over de eerste 9 weken, tot 70% van het maximumdagloon). Minder werken betekent gewoon minder salaris, zonder aanvulling.
  • Pensioenopbouw: Bij minder werken bouw je ook minder pensioen op. Tijdens betaald ouderschapsverlof kan dit anders liggen, afhankelijk van je pensioenregeling.
  • Terugkeerrecht: Na ouderschapsverlof keer je terug naar je oude uren. Bij een vaste contractwijziging is dat niet automatisch het geval.
  • Resterende verlofuren: Als je minder uren gaat werken terwijl je nog verlof over hebt, herbereken je het saldo. Je hebt per saldo minder verlofuren over dan je misschien dacht.

Rekenvoorbeeld: wat betekent uren veranderen midden in je verlof?

Stel: je werkt 40 uur per week en hebt recht op 1.040 uur ouderschapsverlof. Je neemt 6 maanden lang 20 uur per week verlof op. Na die 6 maanden heb je zo’n 520 uur opgenomen. Dan besluit je om structureel minder te werken: voortaan 32 uur per week.

Je resterende verlofuren worden nu herberekend op basis van 32 uur. Je totale recht was 32 x 26 = 832 uur. Je hebt al 520 uur opgenomen. Dat laat 312 uur over in plaats van de 520 uur die je nog verwachtte. Het is dus slim om dit vooraf goed door te rekenen voordat je een contractwijziging bespreekt met je werkgever.

Wanneer is minder werken verstandiger dan ouderschapsverlof?

Ouderschapsverlof is tijdelijk en eindig. Als je kind eenmaal 8 jaar is, vervalt het recht. Heb je je verlof nog niet volledig opgenomen voor die leeftijd, dan ben je het kwijt. Minder werken heeft die tijdsdruk niet.

Wil je langdurig meer thuis zijn voor je kind, dan kan structureel minder werken stabieler zijn dan steeds verlofuren inplannen. Wil je juist flexibiliteit en een financieel vangnet in de vroege jaren, dan is ouderschapsverlof (zeker de betaalde variant) aantrekkelijker.

Er zijn situaties waarin je beide kunt combineren: eerst ouderschapsverlof opnemen en daarna je uren structureel verlagen. Let dan op de herberekening van je verlofuren, want die valt dan lager uit dan je misschien verwacht.

Praktische stappen als je twijfelt

  • Bereken je exacte verlofrecht via de rekentool op Rijksoverheid.nl, waar je ook scenario’s kunt doorrekenen bij urenwijzigingen.
  • Bespreek een eventuele contractwijziging met je werkgever voordat je verlof opneemt, zodat je weet hoe het saldo uitvalt.
  • Controleer of je werkgever een aanvulling geeft bovenop het UWV-percentage tijdens betaald ouderschapsverlof, dit staat in je cao of arbeidsvoorwaarden.
  • Kijk naar je pensioenregeling: sommige pensioenfondsen houden tijdens ouderschapsverlof de opbouw op peil, anderen niet.

De keuze tussen ouderschapsverlof en minder werken hangt af van hoe lang je minder wil werken, wat het financieel doet en of je je uren later weer wil uitbreiden. Reken beide opties door voordat je iets definitiefs afspreekt met je werkgever, want terugdraaien is bij een contractwijziging een stuk lastiger dan bij verlof.