Het belangrijkste verschil tussen geboorteverlof en ouderschapsverlof zit in de duur, het moment en de betaling: geboorteverlof is kort en wordt (grotendeels) doorbetaald, ouderschapsverlof duurt veel langer maar is in principe onbetaald. Beide regelingen gelden voor werknemers in Nederland, maar ze zijn bedoeld voor verschillende situaties rondom de geboorte van een kind.
Wat is geboorteverlof?
Geboorteverlof is bedoeld voor de partner van de moeder, direct na de geboorte van het kind. Je hebt recht op vijf dagen geboorteverlof (één werkweek), die je opneemt direct of kort na de bevalling. Tijdens deze dagen krijg je je volledige salaris doorbetaald door je werkgever.
Daarna heb je als partner recht op aanvullend geboorteverlof: maximaal vijf weken extra, op te nemen binnen zes maanden na de geboorte. Tijdens dit aanvullende verlof ontvang je geen volledig salaris, maar een uitkering van het UWV ter hoogte van 70% van je dagloon (tot maximaal 70% van het maximumdagloon). Je werkgever is niet verplicht dit aan te vullen, tenzij dit in je cao of arbeidscontract staat.
De bevallende ouder heeft recht op zwangerschaps- en bevallingsverlof: dat is zestien weken rondom de uitgerekende datum, volledig uitbetaald via het UWV op basis van het dagloon.
Wat is ouderschapsverlof?
Ouderschapsverlof is een veel langere regeling, bedoeld voor beide ouders. Elke ouder heeft recht op 26 weken ouderschapsverlof per kind, op te nemen totdat het kind acht jaar oud is. Je kunt het verlof in één keer opnemen, maar ook spreiden over meerdere periodes.
Sinds 2 augustus 2022 is een deel van het ouderschapsverlof betaald: de eerste negen weken, mits je die opneemt in het eerste jaar na de geboorte (of adoptie/pleegzorg), worden vergoed door het UWV op 70% van je dagloon. De overige zeventien weken zijn onbetaald, tenzij je werkgever iets anders heeft afgesproken via de cao.
Verschil geboorteverlof en ouderschapsverlof op een rij
| Kenmerk | Geboorteverlof | Ouderschapsverlof |
|---|---|---|
| Voor wie? | Partner van de moeder | Beide ouders |
| Duur | 5 dagen (+ max. 5 weken aanvullend) | 26 weken per ouder per kind |
| Wanneer opnemen? | Direct na de bevalling (aanvullend: binnen 6 maanden) | Tot het kind 8 jaar is |
| Betaling | 5 dagen: 100% door werkgever; aanvullend: 70% via UWV | Eerste 9 weken: 70% via UWV; rest: onbetaald |
| Aanvragen bij | Werkgever (aanvullend via UWV) | Werkgever |
Wanneer gebruik je welke regeling?
Geboorteverlof gebruik je direct rondom de geboorte, om er in die eerste dagen bij te zijn. Het is bedoeld als kortdurende regeling zodat je aanwezig kunt zijn zonder dat het je direct geld kost. Ouderschapsverlof is juist de regeling voor later: als je structureel minder wilt werken om meer voor je kind te zorgen, of als je een langere periode thuis wilt zijn.
Praktisch gezien kun je beide regelingen na elkaar inzetten. Na de vijf verplichte dagen geboorteverlof neem je het aanvullend geboorteverlof op, en daarna (of later in het eerste jaar of de eerste jaren) het ouderschapsverlof. Dat geeft je als gezin meer flexibiliteit in hoe je de zorg verdeelt.
Let op: ouderschapsverlof moet je minimaal twee maanden van tevoren schriftelijk aanvragen bij je werkgever. Voor geboorteverlof geldt geen vaste aanvraagtermijn, maar het is verstandig je werkgever zo vroeg mogelijk te informeren. Check ook altijd je cao, want daarin staan soms gunstigere voorwaarden dan de wettelijke minimum.