Ouderschapsverlof flexibel opnemen is in Nederland wettelijk geregeld: je mag zelf bepalen hoe je de verlofuren spreidt, zolang je je werkgever minimaal twee maanden van tevoren informeert. Je hoeft het verlof dus niet in één aaneengesloten blok op te nemen. Je kunt het uitsmeren over meerdere weken, dagen of zelfs losse uren, afhankelijk van wat jij en je werkgever afspreken.
Hoe flexibel kun je ouderschapsverlof opnemen?
De wet biedt veel ruimte. Je kunt het verlof verspreid opnemen over verschillende periodes, of het combineren met deeltijdwerk. Denk aan een constructie waarbij je drie dagen per week werkt en twee dagen thuis bent bij je kind, of een situatie waarbij je in de zomervakantie extra weken opneemt. Beide zijn mogelijk.
Concrete opties zijn:
- Volledig verlof voor een aaneengesloten periode (bv. zes weken achter elkaar)
- Gedeeltelijk verlof, waarbij je minder uren per week werkt (bv. vier in plaats van vijf dagen)
- Verspreid over meerdere losse periodes, afgewisseld met werkweken
- Combinatie van beide: deels aaneengesloten, deels verspreid
Hoe je het precies indeelt, leg je vast in een verlofplan dat je samen met je werkgever bespreekt.
De aanvraag: wat je minimaal twee maanden van tevoren moet regelen
Volgens UWV moet je het verlof minimaal twee maanden voor de eerste verlofdag met je werkgever bespreken. Dit geldt ook als je het verlof in meerdere stukken opneemt: voor elk nieuw verlofblok geldt die termijn opnieuw. Doe dit schriftelijk, zodat je bewijs hebt van de afspraak.
Je werkgever mag het verlof niet weigeren. Wel mag de werkgever in uitzonderlijke gevallen vragen om de planning aan te passen als het bedrijfsbelang dit echt vereist, maar die ruimte is beperkt. Jij hebt het recht op verlof; de werkgever heeft hooguit invloed op de exacte timing in overleg met jou.
Betaald ouderschapsverlof flexibel opnemen: let op de voorwaarden
Niet alle ouderschapsverlof is betaald. Het betaalde deel (via UWV) geldt voor maximaal negen weken van de in totaal zesentwintig weken waarop je recht hebt. Die negen betaalde weken ontvang je een uitkering van 70% van je dagloon, tot een maximum dagloon.
Voor de betaalde weken geldt dat je ze moet opnemen in het eerste levensjaar van je kind. Je kunt die negen weken ook flexibel inzetten, maar zodra je kind één jaar wordt, vervalt het recht op de betaalde uitkering voor de nog niet opgenomen weken. De overige zeventien weken onbetaald verlof mag je opnemen tot je kind acht jaar is, en die kun je dus veel rustiger spreiden.
Praktisch voorbeeld: stel je werkt vijf dagen per week en wilt zo lang mogelijk profiteren van de betaalde weken. Dan kun je de negen betaalde weken omrekenen naar 45 verlofddagen (9 x 5) en die één dag per week opnemen. Zo heb je bijna een heel jaar lang elke week een dag extra thuis, terwijl je toch alle betaalde weken benut vóór de eerste verjaardag.
Wat je werkgever mag en niet mag
Je werkgever mag het verlof niet zomaar weigeren. Wat hij wel kan doen: in overleg vragen of je een bepaalde startdatum iets wilt verschuiven, als er een dringende reden voor het bedrijf is. Hij mag echter niet structureel blokkeren dat je flexibel verlof opneemt. Leg afspraken altijd schriftelijk vast, dan staat alles duidelijk op papier mocht er later verschil van inzicht ontstaan.
Sommige cao’s bevatten aanvullende afspraken over ouderschapsverlof, soms gunstiger dan de wettelijke minimumregels. Check dus ook je cao voordat je een verlofplan opstelt.
Wil je weten of je recht hebt op de betaalde uitkering en hoe hoog die precies uitkomt voor jouw situatie? Kijk dan op uwv.nl voor de actuele berekeningssystematiek en het maximum dagloon dat op dat moment geldt.