Je kunt op z’n vroegst 6 weken voor je uitgerekende datum eerder met zwangerschapsverlof. Dat is het wettelijke moment waarop je verlof mag ingaan. Maar soms wil of moet je eerder stoppen met werken, bijvoorbeeld omdat je het fysiek niet meer volhoudt. Gelukkig zijn er ook dan opties.
Wanneer begint zwangerschapsverlof officieel?
Het zwangerschapsverlof (ook wel bevallingsverlof of zwangerschapsverlof van de moeder) gaat in Nederland in op z’n vroegst 6 weken voor de uitgerekende datum. Je kiest zelf wanneer je precies stopt, als het maar binnen die 6 weken voor de bevalling valt. Wacht je langer, dan gaat het verlof uiterlijk 4 weken voor je uitgerekende datum automatisch in. Je hebt dus een klein venster van 2 weken om zelf te kiezen wanneer je stopt.
Bij een tweeling of meerlingzwangerschap gelden andere regels: dan mag je al eerder met zwangerschapsverlof, namelijk 10 weken voor de uitgerekende datum. Dat komt doordat een meerlingzwangerschap zwaarder is en de kans op vroeggeboorte groter.
Eerder stoppen dan 6 weken voor de uitgerekende datum
Wil je al stoppen vóór die 6 weken grens? Dan kan dat, maar dat telt niet als zwangerschapsverlof. Je hebt in dat geval andere mogelijkheden:
- Ziekteverlof: Als je klachten hebt die samenhangen met de zwangerschap, kun je je ziekmelden. Je leidinggevende of bedrijfsarts beoordeelt of je niet in staat bent te werken. Zwangerschapsgerelateerde klachten vallen hier gewoon onder.
- Aangepast werk of aanpassing van taken: Soms is het mogelijk om tijdelijk ander werk te doen dat minder zwaar is, zodat je toch door kunt werken maar zonder dat je jezelf overbelast.
- Opname van vakantiedagen: Je kunt ook vakantiedagen opnemen om eerder te stoppen, in overleg met je werkgever.
Je werkgever is verplicht om rekening te houden met je situatie als zwangere werknemer. Als je aangeeft dat je het werk niet meer volhoudt, moet er een gesprek plaatsvinden over wat mogelijk is.
Wat betekent eerder stoppen voor de totale verlofperiode?
Hier zit een belangrijk praktisch punt. Hoe eerder je vóór de bevalling met verlof gaat, hoe minder verlof je daarna hebt. De totale verlofperiode is 16 weken. Die worden verdeeld over voor en na de bevalling. Ga je 6 weken voor de bevalling op verlof en bevalt de baby op de uitgerekende datum, dan houd je 10 weken over na de bevalling. Bevalt de baby later, dan schuift het nabevallingsverlof mee.
Ga je via ziekteverlof eerder stoppen, dan telt dat niet mee in de 16 weken. Je zwangerschapsverlof begint dan gewoon pas op het gebruikelijke moment (6 weken voor de uitgerekende datum). Dat is een voordeel: je verliest in dat geval geen verlofdagen door eerder thuis te zijn.
Praktische tips als je het werk niet meer volhoudt
- Meld je klachten altijd bij je huisarts of verloskundige. Zij kunnen schriftelijk onderbouwen dat je klachten zwangerschapsgerelateerd zijn, wat belangrijk is bij een ziekmelding.
- Bespreek de situatie zo vroeg mogelijk met je werkgever of HR-afdeling. Hoe eerder je aangeeft dat het niet meer gaat, hoe makkelijker het is om een oplossing te vinden.
- Kijk of je werkgever een bedrijfsarts heeft. Die kan adviseren over aanpassing van je werkzaamheden of een ziekmelding.
- Check je cao. In sommige sectoren zijn afspraken gemaakt over extra verlofdagen of eerdere verlofmogelijkheden voor zwangere werknemers.
Eerder stoppen met werken tijdens de zwangerschap is dus zeker mogelijk, al verloopt dat via een andere route dan het officiële zwangerschapsverlof. Of je nu via ziekteverlof, vakantiedagen of aangepast werk stopt: het gaat er om dat je gezond en zo uitgerust mogelijk de bevalling in gaat. Overleg altijd met je verloskundige of huisarts als je twijfelt over wat in jouw situatie verstandig is.