Als je werkt in de kinderopvang en ouderschapsverlof wilt opnemen, gelden er specifieke regels uit de cao kinderopvang. Je hebt recht op ouderschapsverlof, maar je moet dit minimaal 2 maanden van tevoren aanvragen bij je werkgever. Die aanmeldingtermijn is een belangrijk verschil met sommige andere verlofsoorten.
Wat zegt de cao kinderopvang over ouderschapsverlof?
De cao kinderopvang 2025-2026 bevestigt dat medewerkers recht hebben op ouderschapsverlof. De belangrijkste voorwaarde is dat je dit verlof minimaal 2 maanden van tevoren aanvraagt. Dat geeft je werkgever de tijd om de roosters en de bezetting aan te passen, wat in de kinderopvang extra belangrijk is vanwege de wettelijke beroepskracht-kindratio.
Die aanmeldingtermijn van 2 maanden geldt niet voor alle verlofsoorten. Verlof bij een onverwachte noodsituatie valt hier uitdrukkelijk buiten, net als kortdurend zorgverlof. Dat verlof neem je op als er iets acuuts gebeurt en dan kan en mag je dat niet weken van tevoren aankondigen. Voor ouderschapsverlof werkt dat anders: het is gepland verlof, en de cao behandelt het dan ook als zodanig.
Hoeveel ouderschapsverlof heb je recht op?
De wettelijke basis voor ouderschapsverlof staat in de Wet arbeid en zorg. Je hebt recht op 26 maal je wekelijkse arbeidsduur aan ouderschapsverlof per kind. Werk je 32 uur per week, dan heb je dus recht op 832 uur ouderschapsverlof in totaal voor dat kind. Dit kun je opnemen totdat je kind 8 jaar oud is.
Sinds augustus 2022 is een deel van het ouderschapsverlof betaald via het UWV. Over de eerste 9 weken ouderschapsverlof (als je die opneemt in het eerste levensjaar van je kind) ontvang je een uitkering van 70 procent van je dagloon, tot maximaal 70 procent van het maximumdagloon. De overige weken zijn onbetaald, tenzij de cao of je werkgever daar iets extra’s voor regelt. Kijk hiervoor in de actuele cao-tekst of vraag het na bij je HR-afdeling.
Hoe vraag je ouderschapsverlof aan in de kinderopvang?
Dien je aanvraag schriftelijk in bij je leidinggevende of HR-afdeling, minimaal 2 maanden voor de gewenste ingangsdatum. Zet daarin in elk geval:
- De gewenste startdatum en einddatum van het verlof
- Het aantal uren per week dat je verlof wilt opnemen
- Of je het verlof aaneengesloten of gespreid wilt opnemen
Je werkgever mag vragen om een bewijs van het kind waarvoor je verlof opneemt, zoals een geboorteakte of uittreksel uit de basisregistratie. Dat is gebruikelijk en hoeft geen punt van discussie te zijn.
Gespreid of aaneengesloten opnemen?
Je kunt ouderschapsverlof op verschillende manieren opnemen. Aaneengesloten betekent dat je een blok weken volledig vrij bent. Gespreid betekent dat je bijvoorbeeld elke week een dag minder werkt over een langere periode. In de kinderopvang heeft de manier van opnemen directe gevolgen voor de dagelijkse bezetting. Je werkgever mag in overleg met jou de verdeling aanpassen als jouw voorkeur de bedrijfsvoering ernstig verstoort, maar hij kan het verlof zelf niet zomaar weigeren.
Let op: als je het betaalde deel (de eerste 9 weken in het eerste levensjaar) wilt gebruiken, moet je dat aaneengesloten of in een vaste regelmaat opnemen. Het UWV stelt daar voorwaarden aan. Neem bij twijfel contact op met het UWV of kijk op uwv.nl voor de actuele regels.
Verschil met noodverlof en kortdurend zorgverlof
Ouderschapsverlof is gepland verlof voor de opvang en verzorging van je jonge kind op de langere termijn. Kortdurend zorgverlof gebruik je als je kind ziek is en jij de noodzakelijke zorg moet verlenen, dat vraag je niet weken van tevoren aan. Verlof voor een onverwachte noodsituatie geldt voor acute, onvoorziene omstandigheden. Voor die twee vormen geldt de aanmeldingtermijn van 2 maanden uitdrukkelijk niet.
Het is nuttig om dit onderscheid te kennen, zodat je weet welk verlof je in welke situatie kunt inzetten. Gebruik je ouderschapsverlof per ongeluk voor een situatie die eigenlijk onder zorgverlof valt, dan loop je mogelijk verlofuren mis die je later had kunnen gebruiken.
Wil je precies weten wat er in jouw situatie geldt, bekijk dan de cao kinderopvang 2025-2026 of neem contact op met de FNV, CNV of je personeelsafdeling. De cao-tekst is openbaar beschikbaar via kinderopvang-werkt.nl.