Tijdens ouderschapsverlof bouw je in veel gevallen geen of minder pensioen op. Dat is een belangrijk verschil met andere verlofvormen, zoals zwangerschapsverlof. Omdat je tijdens ouderschapsverlof doorgaans geen salaris ontvangt, valt ook de pensioenopbouw die normaal aan je salaris is gekoppeld grotendeels weg. Maar er zijn uitzonderingen, afhankelijk van je pensioenfonds en of je gebruik kunt maken van de gedeeltelijke loonuitkering via het UWV.
Hoe werkt pensioenopbouw bij ouderschapsverlof?
Pensioen wordt normaal gesproken opgebouwd over je salaris. Ga je met ouderschapsverlof en ontvang je geen loon, dan stopt in principe ook de pensioenopbouw over dat deel van je werktijd. Je bouwt dan alleen nog pensioen op over de uren die je wél werkt, als je het verlof gedeeltelijk opneemt.
Het is dan ook verstandig om vóór je verlof ingaat na te gaan wat jouw pensioenfonds of pensioenverzekeraar precies regelt. De voorwaarden verschillen per regeling. Sommige fondsen bieden de mogelijkheid om de pensioenopbouw tijdens verlof vrijwillig voort te zetten, maar dan betaal je de premie zelf. Dat kost geld, maar voorkomt een gat in je pensioenopbouw.
De UWV-uitkering en pensioen bij ABP
Sinds 2022 kun je als werknemer gedurende een deel van het ouderschapsverlof een uitkering ontvangen van het UWV, ter hoogte van 70% van je dagloon (tot een maximum). Dit geldt voor de eerste 9 weken van het ouderschapsverlof, op te nemen in het eerste levensjaar van je kind. Die uitkering maakt het financieel aantrekkelijker om verlof op te nemen.
Voor ambtenaren en medewerkers in het onderwijs die zijn aangesloten bij ABP geldt een specifieke regeling. Volgens ABP heb je na de geboorte van je kind recht op 26 weken ouderschapsverlof (gelijk aan 26 keer je wekelijkse werktijd). Over deze 26 weken ontvang je geen salaris. Wel kun je over 9 van de 26 weken aanspraak maken op een gedeeltelijke doorbetaling via het UWV. Over die 9 weken bouw je bij ABP ook pensioen op, omdat er dan feitelijk sprake is van (gedeeltelijk) inkomen. Over de overige 17 weken onbetaald verlof bouw je bij ABP geen pensioen op.
Wat betekent een pensioenbreuk in de praktijk?
Een korte periode zonder pensioenopbouw lijkt misschien weinig, maar telt op de lange termijn wel mee. Stel dat je 17 weken geen pensioen opbouwt: dat is ruim vier maanden. Over een carrière van 40 jaar is dat relatief beperkt, maar als je meerdere keren ouderschapsverlof opneemt of langere periodes onbetaald werkt, kan het effect groter worden.
Het exacte bedrag dat je mist, hangt af van je salaris, je leeftijd en de specifieke pensioenregeling. Een ruwe vuistregel: hoe hoger je salaris en hoe jonger je bent, hoe meer je misloopt door een pensioenbreuk. Jonge jaren tellen zwaar mee vanwege het langere aangroeien van de opgebouwde rechten.
Kan je de gemiste opbouw repareren?
In sommige gevallen kun je pensioen dat je tijdens verlof niet hebt opgebouwd, later inkopen. Dit heet pensioentekort inhalen of vrijwillig bijstorten. Of dat mogelijk is en wat het kost, verschilt per regeling. Bij ABP en veel andere pensioenfondsen kun je hiervoor contact opnemen met het fonds zelf. Houd er rekening mee dat inkopen duurder wordt naarmate je ouder bent.
Een andere optie is om je belastingaangifte te gebruiken. Als je aantoonbaar een pensioentekort hebt, mag je onder voorwaarden extra storten in een lijfrente en dat bedrag aftrekken van je belastbaar inkomen. De Belastingdienst hanteert hiervoor de zogeheten jaarruimte en reserveringsruimte.
Wat te doen vóór je ouderschapsverlof ingaat
- Vraag bij je pensioenfonds of pensioenverzekeraar op wat er tijdens jouw verlof met de opbouw gebeurt.
- Controleer of je de eerste 9 weken vergoed krijgt via het UWV en of je werkgever dit aanvraagt.
- Vraag of vrijwillige voortzetting van de pensioenopbouw mogelijk is tijdens onbetaald verlof, en wat dat kost.
- Bekijk na je verlof of je gebruik kunt maken van de jaarruimte voor lijfrente om het tekort te compenseren.
Pensioenopbouw tijdens ouderschapsverlof is geen automatisme. Over de weken zonder salaris bouw je bij de meeste regelingen niets op. De 9 weken met UWV-uitkering vormen een gedeeltelijke uitzondering. Neem de tijd om dit vóór je verlof uit te zoeken, zodat je niet achteraf voor verrassingen staat.